Ka\u017cdy z nas ma w domu przynajmniej jedn\u0105 miednic\u0119 i ka\u017cdy z nas doskonale wie, do czego ten przedmiot s\u0142u\u017cy. Jest to naczynie, przewa\u017cnie o kolistym, kwadratowym lub innym, bardziej wyszukanym kszta\u0142cie. Wszystko, w zale\u017cno\u015bci od fantazji projektanta danej misy.\u00a0 Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie miednic\u0119 wykonuje si\u0119 z tworzyw sztucznych, g\u0142ownie z plastiku, rzadko z ceramiki czy innych materia\u0142\u00f3w. W ka\u017cdym supermarkecie lub sklepie z artyku\u0142ami gospodarstwa domowego, mo\u017cemy kupi\u0107 miednic\u0119 w dowolnym kolorze, ozdobion\u0105 r\u00f3\u017cnorodnymi wzorami, ornamentami i motywami zdobniczymi. R\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 i ilo\u015b\u0107 dost\u0119pnych modeli jest imponuj\u0105ca i niezwyk\u0142a. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas na pewno nie ma poj\u0119cia sk\u0105d wzi\u0119\u0142a si\u0119 nazwa\u00a0 tego przedmiotu. Wiele os\u00f3b uwa\u017ca, \u017ce nazwa nawi\u0105zuje do kszta\u0142tu naczynia, kt\u00f3ry przypomina ko\u015b\u0107 miednicz\u0105. Nic bardziej mylnego! Okre\u015blenie \u201emiednica\u201d pochodzi od nazwy surowca mineralnego – miedzi, z kt\u00f3rej pocz\u0105tkowo wytwarzano naczynie. St\u0105d te\u017c pogl\u0105d, \u017ce tradycyjna miednica powinna by\u0107 miedziana.<\/p>\n
Podobnie jest w przypadku bielizny. Bielizna to nie tylko odzie\u017c noszona bezpo\u015brednio pod ubraniem, ale tak\u017ce po\u015bciel i r\u00f3\u017cnego rodzaju nakrycia sto\u0142owe takie jak serwety, obrusy itd. W przesz\u0142o\u015bci, w przeciwie\u0144stwie do czas\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych wszelka bielizna mia\u0142a kolor bia\u0142y, by\u0142a zrobiona i uszyta z bia\u0142ego, niczym nie zabarwionego p\u0142\u00f3tna. Zatem nazwa \u201ebielizna\u201d nawi\u0105zuje to barwy tkaniny, kt\u00f3rej wykonywano poszczeg\u00f3lne cz\u0119\u015bci garderoby.<\/p>\n
W j\u0119zyku polskim funkcjonuje mn\u00f3stwo wyraz\u00f3w, kt\u00f3re posiadaj\u0105 ciekaw\u0105 etymologi\u0119. Wiele powszechnie stosowanych s\u0142\u00f3w i wyra\u017ce\u0144 zmieni\u0142o swoje znaczenie. W zasadzie zjawisko zmiany znaczenia jest dzi\u015b powszechne. Cz\u0119sto przedmiot, do kt\u00f3rego odnosi si\u0119 dawna nazwa nie ma nic, b\u0105d\u017a niewiele wsp\u00f3lnego ze swoim pierwowzorem.<\/p>\n
Przyk\u0142ad\u00f3w mo\u017cna przytacza\u0107 mn\u00f3stwo.<\/p>\n
Cho\u0107by popularny i u\u017cywany praktycznie przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas wyraz \u201efacet\u201d, kt\u00f3ry w przesz\u0142o\u015bci okre\u015bla\u0142 tylko eleganckiego m\u0119\u017cczyzn\u0119, a dzi\u015b mo\u017cna u\u017cy\u0107 go w odniesieniu do ka\u017cdego doros\u0142ego osobnika p\u0142ci m\u0119skiej, bez wzgl\u0119du na jego gust, wytworno\u015b\u0107 i szyk.<\/p>\n
Kolejny przyk\u0142ad mo\u017ce stanowi\u0107 wyraz \u201ekanapka\u201d. Dzi\u015b m\u00f3wi\u0105c o kanapce mamy na my\u015bli przek\u0105sk\u0119, czyli smaczn\u0105 bu\u0142eczk\u0119 z sa\u0142at\u0105, w\u0119dlin\u0105 i innymi dodatkami. Interesuj\u0105cy jest fakt, \u017ce s\u0142owo \u201ekanapka\u201d pochodzi od \u0142aci\u0144skiego canopium, kt\u00f3re pierwotnie oznacza\u0142o \u0142\u00f3\u017cko z zas\u0142on\u0105 chroni\u0105c\u0105 przed muchami.<\/p>\n
Dlaczego s\u0142owa zmieniaj\u0105 swoje znaczenia i jaka jest historia tych zmian nie dowiemy si\u0119 prawdopodobnie, w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w, nigdy. Jednak, aby dowiedzie\u0107 si\u0119 wi\u0119cej na temat \u017ar\u00f3de\u0142 s\u0142\u00f3w i pochodzenia wyraz\u00f3w w j\u0119zyku polskim, warto uda\u0107 si\u0119 z wizyt\u0105 do biblioteki i zapozna\u0107 si\u0119 z tre\u015bci\u0105 S\u0142ownika etymologicznego j\u0119zyka polskiego.<\/p>\n
(JS)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ka\u017cdy z nas ma w domu przynajmniej jedn\u0105 miednic\u0119 i ka\u017cdy z nas doskonale wie, do czego ten przedmiot s\u0142u\u017cy. Jest to naczynie, przewa\u017cnie o kolistym, kwadratowym lub innym, bardziej wyszukanym kszta\u0142cie. Wszystko, w zale\u017cno\u015bci od fantazji projektanta danej misy.\u00a0 Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie miednic\u0119 wykonuje si\u0119 z tworzyw sztucznych, g\u0142ownie z plastiku, rzadko z ceramiki czy innych […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-6933","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-jezykoznawstwo-2"],"yoast_head":"\n