Zmora uczni\u00f3w w szkolnych \u0142awkach, niedouczona, ci\u0105gnie si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie i wprowadza w zak\u0142opotanie. Nawet prymusom, kt\u00f3rzy regu\u0142ki ortograficzne recytuj\u0105 z pami\u0119ci, zadr\u017cy czasem r\u0119ka nad kartk\u0105 papieru, a w g\u0142owie pojawi si\u0119 w\u0105tpliwo\u015b\u0107 \u2013 \u201erz\u201d? A mo\u017ce jednak \u201e\u017c\u201d\u2026?<\/p>\n
Trudny j\u0119zyk polski<\/p>\n
Ka\u017cdy, rodzimy b\u0105d\u017a nie, i j\u0119zykowo \u015bwiadomy u\u017cytkownik j\u0119zyka polskiego zdaje sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce mowa nasza nale\u017cy do jednej z najtrudniejszych w Europie. Niewiele te\u017c brakuje jej do \u015bwiatowej czo\u0142\u00f3wki, gdzie prym wiod\u0105 j\u0119zyki takie jak: chi\u0144ski, japo\u0144ski, arabski czy nasz bratanek \u2013 w\u0119gierski. Opr\u00f3cz siedmiu przypadk\u00f3w (to i tak niewiele! Madziarzy maj\u0105 ich 29!), przez kt\u00f3re odmieniaj\u0105 si\u0119 rzeczowniki, przymiotniki, zaimki, imies\u0142owy i liczebniki (prawdziwa gehenna dla obcokrajowc\u00f3w!); koniugacji czasownika, te\u017c b\u0119d\u0105cej nie lada wyzwaniem (4 koniugacje i 11 wzor\u00f3w odmiany), j\u0119zyk polski posiada te\u017c dosy\u0107 skomplikowan\u0105 ortografi\u0119. Opozycje: \u201erz \u2013 \u017c\u201d, \u201e\u00f3 \u2013 u\u201d, \u201ech \u2013 h\u201d generuj\u0105 nie tylko b\u0142\u0119dy, ale te\u017c nieporozumienia. B\u00f3g, Bug czy buk? W wielu sytuacjach tylko kontekst wskazuje nam, o kt\u00f3ry wyraz chodzi. Biada cudzoziemcowi, kt\u00f3ry nie jest specjalist\u0105 od geografii i botaniki Polski\u2026<\/p>\n
Czy aby na pewno?<\/p>\n
Nie tylko polska pisownia ma swoje pu\u0142apki. Ten, kto wybra\u0142 si\u0119 w pi\u0119kn\u0105 podr\u00f3\u017c przez nauk\u0119 j\u0119zyka obcego, cz\u0119sto prostszego ni\u017c rodzimy, z pewno\u015bci\u0105 nieraz natkn\u0105\u0142 si\u0119 na ortograficzne, z pozoru niejasne, zagadki. Ogrom przyk\u0142ad\u00f3w dostarcza, przez wielu uznawany za trudny, j\u0119zyk francuski, szczeg\u00f3lnie w zakresie homofon\u00f3w (wyrazy brzmi\u0105ce tak samo, ale posiadaj\u0105ce r\u00f3\u017cne znaczenie i pisowni\u0119). We\u017amy pod lup\u0119 cho\u0107by triad\u0119: foi\/fois\/foie. Jednolita wymowa [fwa] i r\u00f3\u017cne znaczenie: wiara\/raz\/w\u0105tr\u00f3bka (s\u0142awna foie gras!) w j\u0119zyku pisanym nieraz doprowadzaj\u0105 do nonsens\u00f3w i z m\u0119\u017ca stanu robi\u0105 m\u0119\u017ca w\u0105tr\u00f3bki (un homme de foi \/ un homme de foie). Przyk\u0142ady mo\u017cna mno\u017cy\u0107: sang (krew), Sans (bez), sent (3 os. l.poj. czasownika sentir \u2013 czu\u0107 si\u0119), cent (sto) etc. wymawiane s\u0105 [s\u00e3]; moi (ja) i mois (miesi\u0105c) brzmi\u0105 jak [mwa] etc. Strach my\u015ble\u0107, do jakiego zamieszania mo\u017ce doj\u015b\u0107, gdy za pi\u00f3ro we\u017amie si\u0119 ortograficzny przeci\u0119tniak lub pocz\u0105tkuj\u0105cy adept j\u0119zyka Moliera\u2026 Pozornie prosty j\u0119zyk hiszpa\u0144ski te\u017c ma swoje kruczki. Haber \/ a ver (znajdowa\u0107 si\u0119 \/ zobaczmy) czytamy jak [a\u2019\u03b2er], vaca \/ baca (krowa \/ baga\u017cnik dachowy) brzmi\u0105 jak [\u2018baka]. Nieporozumie\u0144 jest jeszcze wi\u0119cej w ameryka\u0144skiej odmianie j\u0119zyka hiszpa\u0144skiego, gdzie nie ma rozr\u00f3\u017cnienia pomi\u0119dzy c i z, co dla j\u0119zykowych laik\u00f3w oznacza po prostu, \u017ce odmiana ta pozbawiona jest charakterystycznego seplenienia, z kt\u00f3rym spotykamy si\u0119 na P\u00f3\u0142wyspie Iberyjskim. Problem\u00f3w nastr\u0119cza w ko\u0144cu wsp\u00f3\u0142czesna lingua franca, tj. j\u0119zyk angielski. Ca\u0142kowita rozbie\u017cno\u015b\u0107 mi\u0119dzy s\u0142owem pisanym i s\u0142owem m\u00f3wionym to zmora nie tylko cudzoziemc\u00f3w, ale tak\u017ce samych native speaker\u00f3w<\/a>. Nauka poprawnej pisowni i wymowy zajmuje ma\u0142ym Brytyjczykom dwa b\u0105d\u017a trzy razy d\u0142u\u017cej czasu, ni\u017c ich kolegom z innych europejskich kraj\u00f3w. Czy wi\u0119c s\u0142usznie angielski nosi potocznie miano \u0142atwego j\u0119zyka?<\/p>\n A mo\u017ce by tak upro\u015bci\u0107 sobie \u017cycie\u2026?<\/p>\n Wsz\u0119dzie tam, gdzie j\u0119zyk stanowi \u017cywy tw\u00f3r, od czasu do czasu pojawiaj\u0105 si\u0119 g\u0142osy postuluj\u0105ce jego uproszczenie. G\u0142o\u015bne by\u0142o na pocz\u0105tku XX wieku wo\u0142anie futurysty Brunona Jasie\u0144skiego o pisowni\u0119 \u015bci\u015ble fonetyczn\u0105 (np. nusz w b\u017cuhu). Jak wida\u0107 dzi\u015b, nie odbi\u0142o si\u0119 ono zbyt g\u0142o\u015bnym echem. Francuzi te\u017c zaparcie broni\u0105 swojego dziedzictwa kulturowego i nie dopuszczaj\u0105 ortograficznych uproszcze\u0144. Nieco bardziej liberalni na tym polu s\u0105 nasi zachodni s\u0105siedzi \u2013 w 1998 niemiecki rz\u0105d podzieli\u0142 d\u0142ugie s\u0142owa i zast\u0105pi\u0142 pisowni\u0119 \u00df na ss. W 2010 Hiszpa\u0144ska Akademia Kr\u00f3lewska (RAE) wprowadzi\u0142a dowolno\u015b\u0107 w stawianiu niekt\u00f3rych akcent\u00f3w wyrazowych, usun\u0119\u0142a dwie litery z alfabetu i okre\u015bli\u0142a pisowni\u0119 zapo\u017cycze\u0144 (i tak dzi\u015b zamiast wyrazu croissant mamy cruas\u00e1n!). Portugalczycy te\u017c postanowili u\u0142atwi\u0107 \u017cycie u\u017cytkownikom ich skomplikowanego j\u0119zyka i w 2011 opublikowali \u201eAcordo Ortogr\u00e1fico\u201d. Efekty zmian nie zawsze satysfakcjonuj\u0105 ich tw\u00f3rc\u00f3w. Wed\u0142ug bada\u0144 opinii publicznej po\u0142owa Niemc\u00f3w chcia\u0142aby powrotu do starych zasad. Zmiany w ortografii portugalskiej powoduj\u0105 komunikacyjne zawirowania w kontaktach z Brazyli\u0105, kt\u00f3ra nowelizacji nie przyj\u0119\u0142a.<\/p>\n \n Wygl\u0105da na to, \u017ce po raz kolejny sprawdza si\u0119 teoria o nieskuteczno\u015bci zmian wprowadzanych w spos\u00f3b sztuczny. J\u0119zyk, o czym dobrze wiedz\u0105 etymologowie, rozwija si\u0119 sam, w spos\u00f3b naturalny. Mo\u017ce dlatego w j\u0119zyku francuskim pojawia si\u0119 coraz wi\u0119cej nowych, tworzonych poprzez czytanie wyraz\u00f3w od ty\u0142u lub przestawianie sylab s\u0142\u00f3w, kt\u00f3rych zapis sp\u0119dza sen z powiek konserwatywnym j\u0119zykoznawcom, a cudzoziemcom utrudnia i tak ju\u017c skomplikowan\u0105 komunikacj\u0119. Ale to ju\u017c temat na kolejny artyku\u0142\u2026<\/p>\n \n (AZ)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Zmora uczni\u00f3w w szkolnych \u0142awkach, niedouczona, ci\u0105gnie si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie i wprowadza w zak\u0142opotanie. Nawet prymusom, kt\u00f3rzy regu\u0142ki ortograficzne recytuj\u0105 z pami\u0119ci, zadr\u017cy czasem r\u0119ka nad kartk\u0105 papieru, a w g\u0142owie pojawi si\u0119 w\u0105tpliwo\u015b\u0107 \u2013 \u201erz\u201d? A mo\u017ce jednak \u201e\u017c\u201d\u2026? Trudny j\u0119zyk polski Ka\u017cdy, rodzimy b\u0105d\u017a nie, i j\u0119zykowo \u015bwiadomy u\u017cytkownik j\u0119zyka polskiego zdaje […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":10991,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35,51],"tags":[],"class_list":["post-6605","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-jezykoznawstwo-2","category-slowniki-2"],"yoast_head":"\n