![\"Pozbawieni](\"https:\/\/blog-new.atominium.com\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/023.jpg\" "\\"02\\"")
<\/p>\nWielu ludzi ucz\u0105cych si\u0119 j\u0119zyk\u00f3w obcych narzeka na zwi\u0105zane z tym przedsi\u0119wzi\u0119ciem trudno\u015bci. A czy kto\u015b kiedykolwiek zastanawia\u0142 si\u0119 nad sytuacj\u0105, w kt\u00f3rej by\u0142by pozbawiony mo\u017cliwo\u015bci uczenia si\u0119 swojego w\u0142asnego j\u0119zyka od chwili narodzin? Pierwsz\u0105 hipotez\u0119 z tego nurtu sformu\u0142owa\u0142 doktor Eric Lennenberg, nazywaj\u0105c j\u0105 Hipotez\u0105 Okresu Krytycznego (Critical Period Hypothesis). Zgodnie z jego teori\u0105, cz\u0142owiek nie ma szans przyswoi\u0107 p\u0142ynnie \u017cadnego j\u0119zyka, je\u015bli nauka ma miejsce po zako\u0144czeniu okresu dojrzewania. Co zrobi\u0107 aby potwierdzi\u0107 lub obali\u0107 t\u0119 teori\u0119? Przecie\u017c przeprowadzenie eksperymentu w celu zweryfikowania tej hipotezy by\u0142oby wysoce nieetyczne. W tym przypadku pomocny mia\u0142 si\u0119 okaza\u0107 eksperyment naturalny, kt\u00f3rego \u201emateria\u0142 badawczy\u201d przez 13 lat dojrzewa\u0142 zamkni\u0119ty w niewielkim pokoiku w Kaliforni.<\/p>\n
Mowa tutaj o Genie, dziewczynce urodzonej w 1957 roku, kt\u00f3ra przez 13 lat by\u0142a ca\u0142kowicie odci\u0119ta od \u015bwiata zewn\u0119trznego. Przez ca\u0142y ten czas psychopatyczny ojciec przetrzymywa\u0142 j\u0105 w domu, zastraszaj\u0105c \u017con\u0119 oraz syna, aby nie donie\u015bli nikomu o jego \u201esekrecie\u201d. Po odnalezieniu dziewczynki okaza\u0142o si\u0119, \u017ce jest ona ca\u0142kowicie niema, gdy\u017c przez 13 lat ojciec zabroni\u0142 pozosta\u0142ym domownikom rozm\u00f3w z c\u00f3rk\u0105. Spo\u0142ecze\u0144stwo zosta\u0142o ogarni\u0119te fal\u0105 wsp\u00f3\u0142czucia dla Genie, z drugiej jednak strony jej niezwyk\u0142y przypadek stwarza\u0142 niebywa\u0142\u0105 okazj\u0119 do zbadania Hipotezy Okresu Krytycznego, postawionej przez Lennenberga.\u00a0 Po nieuniknionym pobycie w szpitalu dziewczynka znalaz\u0142a si\u0119 pod sta\u0142\u0105 opiek\u0105 terapeut\u00f3w. Po czterech miesi\u0105cach terapii zas\u00f3b aktywnego s\u0142ownictwa Genie wynosi\u0142 oko\u0142o 100 s\u0142\u00f3w, a ilo\u015b\u0107 tych, kt\u00f3re rozumia\u0142a i na kt\u00f3re reagowa\u0142a prawid\u0142owo by\u0142a znacznie wi\u0119ksza. Wprawdzie Genie stopniowo powi\u0119ksza\u0142a sw\u00f3j prywatny s\u0142ownik o kolejne s\u0142owa,\u00a0 ale nigdy nie nauczy\u0142a si\u0119 budowa\u0107 zda\u0144 zgodnie z regu\u0142ami gramatycznymi. Istotny dla ca\u0142ej sprawy jest fakt, i\u017c Genie nie by\u0142a upo\u015bledzona umys\u0142owo. Z ka\u017cdym rokiem od momentu odnalezienia jej rozw\u00f3j emocjonalny post\u0119powa\u0142 prawid\u0142owo, z jedn\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105 – w wieku 13 lat zaczyna\u0142a od poziomu rozwojowego, na jakim znajduje si\u0119 niemowl\u0119.<\/p>\n
Genie to jednak nie jedyny przypadek \u201edzikich dzieci\u201d. Z podobn\u0105 histori\u0105 mamy do czynienia ju\u017c w staro\u017cytno\u015bci, kiedy to mityczna wilczyca zajmowa\u0142a si\u0119 Romulusem i Remusem. A znany wszystkim Mowgli z \u201eKsi\u0119gi D\u017cungli\u201d Kiplinga? Podobna historia.<\/p>\n
<\/p>\n
Abstrahuj\u0105c jednak od przyk\u0142ad\u00f3w literackich, kt\u00f3re niekoniecznie musz\u0105 mie\u0107 cokolwiek wsp\u00f3lnego z prawd\u0105, warto wspomnie\u0107 o przypadku Victora z Averyon, kt\u00f3rego sytuacj\u0119 mo\u017cna z powodzeniem por\u00f3wna\u0107 do przypadku Genie. Zosta\u0142 on odnaleziony w 1800 roku we francuskim miasteczku, w wieku oko\u0142o 12 lat.\u00a0 Ch\u0142opiec by\u0142 ca\u0142kowicie dziki, a przez lata poruszania si\u0119 na czworakach jego stawy odkszta\u0142ci\u0142y si\u0119 do tego stopnia, \u017ce chodzenie w pozycji wyprostowanej sprawia\u0142o mu problem. Znany francuski lekarz \u2013 Jean Marc Gaspard Itard podj\u0105\u0142 si\u0119 terapii Victora. Pomimo lat pracy z ch\u0142opcem, a nawet pewnych sukces\u00f3w w procesie socjalizacji ch\u0142opca, Victor przez ca\u0142e swoje \u017cycie nauczy\u0142 si\u0119 zaledwie kilku s\u0142\u00f3w.<\/p>\n
![\"Pozbawieni](\"https:\/\/blog-new.atominium.com\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/033.jpg\" "\\"03\\"")
<\/p>\n
Niekt\u00f3re hipotezy wysnuwane przez naukowc\u00f3w wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 niemo\u017cliwe do potwierdzenia lub obalenia. Pomimo \u017ce idealnym stanem rzeczy by\u0142by brak podobnych naturalnych eksperyment\u00f3w, kt\u00f3rych uczestnikami byli mi\u0119dzy innymi Victor i Genie, to jednak dzi\u0119ki nim uda\u0142o si\u0119 potwierdzi\u0107 lennenberowsk\u0105 Hipotez\u0119 Okresu Krytycznego. Dzi\u0119ki temu mo\u017cemy u\u015bwiadomi\u0107 sobie jak wa\u017cne dla nauki j\u0119zyka s\u0105 pierwsze lata \u017cycia ka\u017cdego cz\u0142owieka. Warto te\u017c przesta\u0107 narzeka\u0107 na kolejn\u0105 list\u0119 s\u0142\u00f3wek, kt\u00f3rej nauk\u0119 zadano nam na kursie j\u0119zykowym. W ko\u0144cu jedyne co nas ogranicza to tylko nasze <\/ins>\u201ezabior\u0119 si\u0119 za to p\u00f3\u017aniej\u201d.<\/p>\n (ID)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Wielu ludzi ucz\u0105cych si\u0119 j\u0119zyk\u00f3w obcych narzeka na zwi\u0105zane z tym przedsi\u0119wzi\u0119ciem trudno\u015bci. A czy kto\u015b kiedykolwiek zastanawia\u0142 si\u0119 nad sytuacj\u0105, w kt\u00f3rej by\u0142by pozbawiony mo\u017cliwo\u015bci uczenia si\u0119 swojego w\u0142asnego j\u0119zyka od chwili narodzin? Pierwsz\u0105 hipotez\u0119 z tego nurtu sformu\u0142owa\u0142 doktor Eric Lennenberg, nazywaj\u0105c j\u0105 Hipotez\u0105 Okresu Krytycznego (Critical Period Hypothesis). Zgodnie z jego teori\u0105, […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[33],"tags":[],"class_list":["post-6579","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dla-tlumaczy"],"yoast_head":"\n