Nie ma cienia w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce \u0142acina odegra\u0142a kluczow\u0105 rol\u0119 w procesie powstawania j\u0119zyk\u00f3w roma\u0144skich. Jej wp\u0142yw nie obejmowa\u0142 wy\u0142\u0105cznie kwestii j\u0119zykowych, ale r\u00f3wnie\u017c kwestie zwi\u0105zane ze stopniow\u0105 dominacj\u0105 jednego j\u0119zyka oraz jego zakorzenianiem si\u0119 w\u00a0mentalno\u015bci pos\u0142uguj\u0105cej si\u0119 nim ludno\u015bci (wcze\u015bniej m\u00f3wi\u0105cej wieloma r\u00f3\u017cnymi dialektami). Aby lepiej zrozumie\u0107 wyj\u0105tkowy charakter j\u0119zyka \u0142aci\u0144skiego, warto nieco przybli\u017cy\u0107 jego histori\u0119.<\/p>\n
\u0141acin\u0119 okre\u015bla si\u0119 jako antyczny j\u0119zyk indoeuropejski wywodz\u0105cy si\u0119 z Lacjum (\u0142ac.\u00a0Latium<\/em>). Lacjum to nazwa krainy w staro\u017cytnej Italii; na jej p\u00f3\u0142nocnym skraju znajdowa\u0142 si\u0119 Rzym. J\u0119zyk \u0142aci\u0144ski by\u0142 j\u0119zykiem ojczystym jego mieszka\u0144c\u00f3w, z czasem natomiast sta\u0142 si\u0119 j\u0119zykiem urz\u0119dowym ca\u0142ego Cesarstwa Rzymskiego.<\/p>\n W staro\u017cytno\u015bci istnia\u0142y dwie podstawowe odmiany \u0142aciny \u2013 literacka i potoczna. W\u00a0mi\u0119dzyczasie rozwija\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wiele lokalnych dialekt\u00f3w tego j\u0119zyka, jak na przyk\u0142ad \u0142acina italska, hiszpa\u0144ska czy galijska. Rozw\u00f3j \u0142aciny w czasie pozwala natomiast na\u00a0wyr\u00f3\u017cnienie 7 odmian: archaicznej, klasycznej, srebrnej, p\u00f3\u017anej, \u015bredniowiecznej, humanistycznej i nowo\u017cytnej. Baz\u0105 dla wszystkich j\u0119zyk\u00f3w roma\u0144skich by\u0142a tzw. \u0142acina wulgarna (potoczna), a wi\u0119c odmiana \u0142aciny m\u00f3wionej z p\u00f3\u017anego antyku, przeciwstawianej \u0142acinie pisanej.<\/p>\n Podczas swojej d\u0142ugiej i zawi\u0142ej historii, j\u0119zyk \u0142aci\u0144ski ulega\u0142 wielu wp\u0142ywom i\u00a0przekszta\u0142ceniom. Wszystkie te czynniki doprowadzi\u0142y do powstania j\u0119zyk\u00f3w okre\u015blanych mianem \u201eroma\u0144skich\u201d, takich jak: hiszpa\u0144ski, portugalski, w\u0142oski, francuski, rumu\u0144ski, katalo\u0144ski, galicyjski czy sardy\u0144ski. Trzeba tak\u017ce zaznaczy\u0107, i\u017c \u0142acina (obok j\u0119zyka w\u0142oskiego) pozostaje j\u0119zykiem urz\u0119dowym Pa\u0144stwa Watyka\u0144skiego.<\/p>\n Podsumowuj\u0105c, pomimo, i\u017c j\u0119zyk \u0142aci\u0144ski posiada status j\u0119zyka martwego, jego wp\u0142ywy s\u0105 nadal widoczne w niemal ka\u017cdej dziedzinie \u017cycia. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 literatura \u0142aci\u0144skoj\u0119zyczna, kt\u00f3ra do dzi\u015b jest nieprzebranym \u017ar\u00f3d\u0142em \u201eAurea dicta\u201d.<\/p>\n (ASz)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Nie ma cienia w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce \u0142acina odegra\u0142a kluczow\u0105 rol\u0119 w procesie powstawania j\u0119zyk\u00f3w roma\u0144skich. Jej wp\u0142yw nie obejmowa\u0142 wy\u0142\u0105cznie kwestii j\u0119zykowych, ale r\u00f3wnie\u017c kwestie zwi\u0105zane ze stopniow\u0105 dominacj\u0105 jednego j\u0119zyka oraz jego zakorzenianiem si\u0119 w\u00a0mentalno\u015bci pos\u0142uguj\u0105cej si\u0119 nim ludno\u015bci (wcze\u015bniej m\u00f3wi\u0105cej wieloma r\u00f3\u017cnymi dialektami). Aby lepiej zrozumie\u0107 wyj\u0105tkowy charakter j\u0119zyka \u0142aci\u0144skiego, warto nieco przybli\u017cy\u0107 jego […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[33,35],"tags":[],"class_list":["post-6440","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dla-tlumaczy","category-jezykoznawstwo-2"],"yoast_head":"\n