Na terenach Dalekiej P\u00f3\u0142nocy istnieje wiele lud\u00f3w, kt\u00f3re ca\u0142y czas u\u017cywaj\u0105 swoich rdzennych j\u0119zyk\u00f3w. W chwili obecnej w ci\u0105g\u0142ym u\u017cyciu jest oko\u0142o 75 takich j\u0119zyk\u00f3w \u2013 niestety wszystkie zagro\u017cone s\u0105 wygini\u0119ciem. Wi\u0105\u017ce si\u0119 to z coraz szybciej zachodz\u0105cymi zmianami klimatycznymi oraz rozwojem gospodarczym teren\u00f3w granicz\u0105cych z Dalek\u0105 P\u00f3\u0142noc\u0105 \u2013 wszystkie te zjawiska maj\u0105 znaczny wp\u0142yw na styl \u017cycia rdzennej ludno\u015bci.<\/p>\n
Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich \u017cyje z my\u015blistwa i \u0142owiectwa, a s\u0142ownictwo, kt\u00f3rego u\u017cywaj\u0105, odzwierciedla specyfik\u0119 ich stylu \u017cycia. Ciekawym przypadkiem s\u0105 np. Ewenkowie, zamieszkuj\u0105cy po\u0142udniowo-zachodni\u0105 Syberi\u0119. Spo\u0142eczno\u015b\u0107 ta zajmuje si\u0119 g\u0142\u00f3wnie hodowl\u0105 renifer\u00f3w \u2013 z tego powodu w ich j\u0119zyku wyst\u0119puje ponad 30 s\u0142\u00f3w okre\u015blaj\u0105cych r\u00f3\u017cne rodzaje tych zwierz\u0105t.<\/p>\n
Og\u00f3lna nazwa renifera w j\u0119zyku ewenkijskim to \u201eoron\u201d. Renifer zaprz\u0119\u017cony po lewej stronie zaprz\u0119gu do sa\u0144 to \u201ekostur\u201d, natomiast zapasowy renifer to \u201edelemin\u201d. Je\u017celi Ewenkowie zobacz\u0105 dzikiego renifera, b\u0119d\u0105 m\u00f3wi\u0107 o nim \u201ebagadakaa\u201d; je\u017celi b\u0119dzie on mia\u0142 \u0142at\u0119 na pysku, b\u0119dzie to \u201ekokchavar\u201d lub \u201ekokchakacha\u201d. Jak natomiast okre\u015bl\u0105 upartego renifera, kt\u00f3rego nie da si\u0119 wytresowa\u0107? Stwierdz\u0105, \u017ce jest to \u201emullikan\u201d. Ewenkowie posiadaj\u0105 tak\u017ce osobne okre\u015blenia na te zwierz\u0119ta w zale\u017cno\u015bci od tego ile maj\u0105 lat oraz jakiej s\u0105 p\u0142ci.<\/p>\n
By\u0107 mo\u017ce w nied\u0142ugiej przysz\u0142o\u015bci nikt ju\u017c nie us\u0142yszy j\u0119zyka Ewenk\u00f3w. Kiedy lokalna gospodarka opiera\u0142a si\u0119 jeszcze na handlu sk\u00f3rami, mieszka\u0144cy Dalekiej P\u00f3\u0142nocy byli istotnym ogniwem w tej dzia\u0142alno\u015bci, poniewa\u017c zdobywali sk\u00f3ry. W tej chwili najwa\u017cniejszym towarem eksportowym z tamtych rejon\u00f3w jest ropa naftowa, wi\u0119c mieszkaj\u0105ce tam spo\u0142eczno\u015bci sta\u0142y si\u0119 w\u0142a\u015bciwie nieistotne dla wsp\u00f3\u0142czesnej gospodarki. Ewenkowie stopniowo przestaj\u0105 wi\u0119c prowadzi\u0107 tradycyjny styl \u017cycia, przez co ich j\u0119zyk powoli wymiera.<\/p>\n
\n
NL<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Na terenach Dalekiej P\u00f3\u0142nocy istnieje wiele lud\u00f3w, kt\u00f3re ca\u0142y czas u\u017cywaj\u0105 swoich rdzennych j\u0119zyk\u00f3w. W chwili obecnej w ci\u0105g\u0142ym u\u017cyciu jest oko\u0142o 75 takich j\u0119zyk\u00f3w \u2013 niestety wszystkie zagro\u017cone s\u0105 wygini\u0119ciem. Wi\u0105\u017ce si\u0119 to z coraz szybciej zachodz\u0105cymi zmianami klimatycznymi oraz rozwojem gospodarczym teren\u00f3w granicz\u0105cych z Dalek\u0105 P\u00f3\u0142noc\u0105 \u2013 wszystkie te zjawiska maj\u0105 znaczny wp\u0142yw na styl \u017cycia rdzennej ludno\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35,63],"tags":[1813,1814,1815,328,1816],"class_list":["post-5816","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-jezykoznawstwo-2","category-podroze-2","tag-ewenkowie","tag-jezyk-ewenkijski","tag-jezyki-dalekiej-polnocy","tag-jezyki-wymierajace","tag-jezyki-zagrozone"],"yoast_head":"\n