tłumaczenia kraków,biuro tłumaczeń kraków,tłumaczenia,krakowskie biuro tłumaczeń,tłumacze kraków,lokalizacja oprogramowania,lokalizacja stron www,tłumaczenia książek,tłumaczenia techniczne,tłumaczenia medyczne,lokalizacja gier komputerowych

• Na świecie istnieje ponad 6 tysięcy języków.
• Dla największej liczby ludności świata językiem ojczystym jest język chiński, którym mówi ponad miliard ludzi. Około 400 milionów ludzi posługuje się językiem hindi, 350 milionów - językiem hiszpańskim, 320 milionów - językiem angielskim.
• Ponad połowa języków świata używana jest w zaledwie ośmiu krajach: Australii, Brazylii, Indiach, Indonezji, Kamerunie, Meksyku, Nigerii i Papui-Nowej Gwinei.
• Ponad połowa ludności świata mówi jednym z siedmiu języków: angielskim, arabskim, bengalskim, chińskim, hindi, hiszpańskim lub portugalskim.
• 95 procent języków używanych jest przez zaledwie 10 procent ludności świata.
• Na kontynencie europejskim mówi się około 150 językami. Największą liczbą języków posługują się mieszkańcy Azji Południowo-Wschodniej, Indii, Afryki i Ameryki Południowej.
• Po ostatnim rozszerzeniu Unii Europejskiej Unia ma już 23 języki urzędowe.
• Z badań Komisji Europejskiej wynika, że niemal połowa obywateli Europy potrafi porozumiewać się w języku innym niż ich język ojczysty. Prawie wszyscy mieszkańcy Luksemburga (97 proc.) posługują się językiem obcym w stopniu umożliwiającym rozmowę, a ponad 80 proc. Szwedów, Duńczyków i Holendrów zna przynajmniej jeden język obcy. Bardziej jednorodni lingwistycznie są mieszkańcy Wielkiej Brytanii i Irlandii, gdzie tylko 19 proc. (Wielka Brytania) i 28 proc. (Irlandia) ludności zna język inny niż angielski.
• Dzień 26 września został ustanowiony Europejskim Dniem Języków.
• Naukowcy wyróżniają około 1500 języków afrykańskich (łącznie z językami wymarłymi). W samym tylko Sudanie używanych jest około stu języków. Do najstarszych zabytków piśmienniczych w językach Afryki należą inskrypcje w piśmie etiopskim w klasycznym języku gyyz, pochodzące z IV w.
• Prawie wszystkie języki nowożytnej Europy należą do języków indoeuropejskich, których wspólnym przodkiem był język praindoeuropejski, istniejący w okresie neolitu. Termin "indoeuropejski" oznacza, że języki te pochodzą z wielkiego obszaru geograficznego obejmującego Europę i Indie. Najstarsze znane i datowane teksty są zapisane w języku hetyckim i powstały w XVIII w. p.n.e. Z XIV w. p.n.e. pochodzą pierwsze teksty zapisane w języku greckim.
• Jednym z nielicznych w Europie języków nienależących do języków indoeuropejskich jest język węgierski - to dlatego jest on tak całkowicie niepodobny do wszelkich innych znanych nam języków.
• Jednym z najciekawszych języków europejskich jest język islandzki. Ze względu na izolację Islandii język, którym posługują się jej mieszkańcy, od tysiąca lat prawie się nie zmienił, toteż współcześni Islandczycy mogą bez wcześniejszego przygotowania czytać sagi spisane w XII i XIII w. Współczesny język islandzki jest przykładem puryzmu językowego. Wszystkie obce wyrazy, szczególnie te pochodzące z języka angielskiego, są zastępowane islandzkimi neologizmami, tworzonymi przez specjalną komisję. Oto kilka przykładów: kino to po islandzku "kvikmyndahús", czyli "dom szybkich obrazów"; koncert to "tónleikar", czyli "gra dźwięków", odrzutowiec to "thota", czyli "przelatywać jak strzała", a dzwonek telefonu to "friđthjófur", czyli... "złodziej spokoju".
• Są na świecie języki, którymi mówi nie więcej niż sto osób. Należy do nich na przykład język ajnuski (ajnu), którym posługują się Ajnowie, zamieszkujący japońską wyspę Hokkaido. Wraz z postępującą asymilacją Ajnów język wymiera - obecnie używa go kilkadziesiąt osób, głównie starszych. Dużą rolę w utrwaleniu dla potomności języka ajnuskiego odegrał Bronisław Piłsudski, brat Józefa Pilsudskiego. Zesłany na Sachalin przez władze carskiej Rosji, podjął studia etnograficzne nad mieszkańcami wyspy - Ajnami i Niwchami.
• Na świecie jest około 350 języków, którymi mówi mniej niż 50 osób. Naukowcy szacują też, że istnieje około 50 języków, które znają tylko pojedyncze osoby.
• W ciągu minionych 500 lat przestało istnieć około 300 języków.
• Międzynarodowa organizacja Worldwatch Institute ocenia, że do końca XXI w. zniknie połowa istniejących dziś języków. Eksperci Worldwatch uważają, że tylko 600 języków nie jest narażonych na zniknięcie, gdyż są nauczane na kursach.
• Jak szacują eksperci UNESCO, danym językiem musi mówić co najmniej 100 tysięcy ludzi, aby był on przekazywany z pokolenia na pokolenie.
• W Europie do języków zagrożonych wymarciem należą m.in. irlandzki, dolnołużycki, górnołużycki, kornijski, prowansalski, bretoński, gaskoński i fryzyjski.
• W 2003 r. zmarła Florence Jones, ostatnia osoba na świecie, która mówiła językiem wintu.
• Język menomini zna osiem osób na świecie.
• Tylko pięć osób na świecie mówi językiem Indian Idaho.
• Przykra niespodzianka spotkała grupę językoznawców, którzy w 1992 r. przyjechali do Turcji, aby nagrać i ocalić od zapomnienia język ubyski, którym mówiła tam niewielka grupa ludzi. Zastali jedynie świeży grób, a na nim napis: Tu leży Tefvik Esenc. Był ostatnią osobą, która mówiła w języku ubyskim.
• W 1905 r. zmarła Fanny Cochrane Smyth, ostatnia osoba znająca jeden z języków tasmańskich.
• Język eyak na Alasce zna już tylko jedna osoba, ponadosiemdziesięcioletnia.
• W 1898 r. wymarł język dalmatyński, którym posługiwali się niegdyś mieszkańcy Albanii i dawnej Jugosławii. Ostatnią osobą mówiącą w tym języku był Tuone Udain, mieszkaniec wyspy Krk.
• Najnowszą stratą na językowej mapie Europy jest język mański, którym mówili niegdyś mieszkańcy wyspy Man, leżącej między Wielką Brytanią a Irlandią. Język umarł w 1974 r., wraz z ostatnią osobą, która go używała.
• Mati ke to język Aborygenów żyjących na północnym wybrzeżu Australii, którym mówią tylko trzy osoby: dwóch mężczyzn i kobieta. I nawet im trudno jest się porozumieć, gdyż mężczyźni mówią różnymi odmianami mati ke, a poza tym ich kultura zabrania mężczyźnie rozmów z dorosłą kobietą, nawet jeśli jest bliską krewną.
• 200 lat temu słynny niemiecki podróżnik Alexander von Humboldt dotarł do wioski Maypures nad Orinoko, leżącej na terenie dzisiejszej Wenezueli. Zobaczył tam papugę mówiącą w dziwnym, nikomu nieznanym języku. Od mieszkańców dowiedział się, że ten język to atures i że papuga jest ostatnim stworzeniem, które w nim mówi.
• Wśród języków europejskich, które nie mają statusu języka państwowego, w najlepszej kondycji są kataloński, którym mówi 9 milionów ludzi w Hiszpanii, oraz tatarski, którym posługuje się 5 milionów ludzi w Rosji.
• Od jesieni 2002 r. językoznawcy i inżynierowie z całego świata pracują nad archiwum, które ocali przed zapomnieniem 1445 języków. Archiwum ma zostać udostępnione na trzycalowym niklowym dysku, którego trwałość ocenia się na dwa tysiące lat. Na dysku mają się pojawić m.in. pierwsze trzy rozdziały biblijnej Księgi Rodzaju zapisane w ośmiu najpopularniejszych językach świata.
• Miejsce wymierających języków zajmuje najczęściej niezwykle ekspansywny język angielski. Za moment spektakularnego triumfu języka i kultury anglosaskiej uważa się często rok 1983. Wtedy to plemię Tuaregów, nomadów żyjących na Saharze, opóźniło aż o dziesięć dni swoją odwieczną wędrówkę w poszukiwaniu nowych pastwisk. Przyczyną nie była bynajmniej burza piaskowa, ale fakt, że Tuaregowie chcieli w komforcie pustynnego namiotu obejrzeć ostatni odcinek serialu TV Dallas.
• Zdarza się, że język uznany już za martwy nagle ożywa. Tak było z językiem kornijskim, używanym w Kornwalii. Ostatnia osoba mówiąca tym językiem zmarła w 1777 r. Sto lat później podjęto próby wskrzeszenia kornijskiego - dziś zna go już około dwóch tysięcy osób.
• Również w Walii społeczeństwo podjęło świadomy wysiłek, aby przywrócić do życia język walijski, wypierany w szybkim tempie przez wszechobecną angielszczyznę. Założono czasopisma w języku walijskim, państwo współfinansuje walijskojęzyczną telewizję, na ulicach pojawiły się walijskie napisy, a wszystkie szkoły mają obowiązek oferować lekcje walijskiego dla dzieci do 16. roku życia. Działania te przyniosły zamierzony skutek i o ile od początku XX w. liczba ludzi mówiących po walijsku systematycznie spadała, to w latach 90. zaczęła rosnąć.
• Niezwykłe odrodzenie przeżył w XX w. język hebrajski. Językiem tym posługiwały się starożytne plemiona izraelickie, ale w diasporze wyszedł on z powszechnego użycia i stał się językiem martwym. Używano go jedynie w czasie ceremonii religijnych i w formie pisanej w tekstach religijnych, jednak na co dzień Żydzi mówili innymi językami. Pod koniec XIX w. powstała współczesna wersja języka hebrajskiego, a po utworzeniu państwa Izrael w 1948 r. hebrajski stał się oficjalnie językiem urzędowym. Dziś mówi nim ponad pięć milionów ludzi.
• W języku Indian Hopi oraz w niektórych językach semickich istnieje przedziwne zjawisko braku czasów.
• Odkrywca Troi Heinrich Schliemann władał biegle 14 językami.
• W 1887 r. warszawski lekarz Ludwik Zamenhof opublikował pierwszy podręcznik do nauki stworzonego przez siebie sztucznego międzynarodowego języka esperanto. Dziś językiem tym posługuje się już kilka milionów ludzi na całym świecie. Esperanto używane jest w ponad 80 krajach na sześciu kontynentach, jest też stosowane podczas oficjalnych obrad takich organizacji jak UNESCO i ONZ. Ma proste reguły gramatyczne, a słownictwo w dużej mierze pokrywa się z innymi językami.
• O ile o esperanto słyszeli wszyscy, nie wszyscy wiedzą, że mniej więcej w tym samym czasie powstał inny sztuczny język międzynarodowy, tzw. volapük, utworzony w 1879 r. przez księdza J.M. Schleyera z okolic Konstancji. Zasady gramatyczne i słownictwo oparte były na języku angielskim. Nowy język nie zdobył jednak zbyt dużej popularności, a dziś w języku potocznym słowo "volapük" oznacza "niezrozumiały, zagmatwany styl", co sugeruje, że język nie był chyba prosty...
• Istnieją próby stworzenia sztucznego języka przeznaczonego do nawiązania łączności z hipotetycznymi cywilizacjami pozaziemskimi (np. język o nazwie lincos).
• Najstarszym zabytkiem języka polskiego jest Bulla gnieźnieńska z 1136 r., nazwana przez Aleksandra Brücknera "złotą bullą języka polskiego". W łaciński tekst bulli wpleciono 410 nazw osobowych i miejscowych w języku polskim. Najstarsze pełne zdanie zapisane w języku polskim pochodzi z Księgi henrykowskiej, średniowiecznej kroniki klasztoru cystersów w Henrykowie powstałej w drugiej połowie XIII w.
• W Polsce jest kilkadziesiąt szkół, w których dzieci uczą się języka kaszubskiego. W języku tym wydawane są książki i czasopisma, emitowane są regionalne programy radiowe i telewizyjne. Niektórzy uważają kaszubski jedynie za dialekt języka polskiego, ale zdaniem wielu językoznawców można w tym przypadku mówić o odrębnym języku.
• Dziełem przełożonym na największą liczbę języków jest Biblia, przetłumaczona na ponad dwa tysiące języków. Pierwszego przekładu fragmentów Biblii (Pięcioksięgu) dokonano w III-II w. p.n.e. z języka hebrajskiego na język grecki. Przekład nazwano Septuagintą, gdyż - jak głosi legenda - wykonało go 72 tłumaczy w ciągu 70 dni.
• W 1799 r. w czasie wyprawy Napoleona do Egiptu francuski oficer odnalazł granitowy obelisk, nazwany potem kamieniem z Rosetty, na którym wyryty był dekret Ptolomeusza V ze 196 r. p.n.e. Tekst został zapisany hieroglifami, demotyką (tj. uproszczoną formą pisma hieratycznego) i językiem greckim. Niezwykłe znalezisko pozwoliło odszyfrować egipskie hieroglify - dokonał tego w 1822 r. francuski egiptolog J.F. Champollion.
• Do dziś nie udało się za to w pełni odczytać piktograficznego pisma stworzonego przez cywilizację Majów, a także długiej na 281 linijek inskrypcji na płótnie zapisanej w języku etruskim, którym mówiono niegdyś na terytorium dzisiejszych Włoch.

Opracowano na podstawie:

1. Leksykon PWN Ludy i języki świata pod redakcją K. Damm i A. Mikusińskiej, Warszawa 2000.
2. B. Jakubowski, M. Supranowicz, Duchy języków, "Wiedza i Życie", luty 2004.
3. Artykuły z elektronicznego wydania pisma "Anglofan" (http://anglofan.felberg.pl), poświęconego językom obcym i ich nauce.
4. D. Pszczółkowska, Jak ocalić wieżę Babel?, "Gazeta Wyborcza", 22 sierpnia 2002.
5. Co dwa tygodnie ginie jeden z 6 tysięcy języków świata, artykuł zamieszczony na www.gazeta.pl 23 stycznia 2005.
6. J. Safuta, Wieża Kalego, "Polityka", 22 maja 2004.
7. Majer, Projekt Rosetta, "Dziennik Polski", 30 grudnia 2002.
8. Nowa Encyklopedia Powszechna PWN, Warszawa 1995.
9. Wielka Internetowa Encyklopedia Multimedialna, opracowana na podstawie Popularnej Encyklopedii Powszechnej Wydawnictwa Fogra.
10. Internetowa encyklopedia Wikipedia.